Mutlu Vladimir Ghika — Rahip ve İman Şehidi

Anma günü: 16 Mayıs

Mutlu Vladimir Ghika, 25 Aralık 1873’te Konstantinopolis’te, bugünkü İstanbul’da doğdu. Babası Ioan Grigore Ghika, Romanya’nın Osmanlı sarayındaki diplomatik temsilcisiydi; annesi Alexandrina Moret de Blaramberg’di. Moldavya ve Eflak’ın yönetici ailelerinden birine mensuptu. Ortodoks Kilisesi’nde vaftiz edildi ve annesinin rehberliğinde Hristiyan inancıyla büyüdü.

Çocukluk ve gençlik yıllarının önemli bir bölümünü Fransa’da geçirdi. Toulouse’daki öğrenimi sırasında henüz sekiz yaşındayken babasını kaybetti. Daha sonra Paris’te siyasal bilimlerle ilgilendi; tıp, botanik, sanat, tarih ve felsefe alanlarında da dersler aldı. Sağlık sorunları bazı çalışmalarını yarıda bırakmasına yol açtı. Geniş ilgi alanları, sonraki yaşamında farklı çevrelerden insanlarla yakınlık kurmasına yardımcı oldu.

Roma’da felsefe ve ilahiyat öğrenimi gördü. Uzun bir dua ve düşünme sürecinin ardından 1902’de Katolik Kilisesi’ne katıldı. Bu kararını, Doğu Hristiyanlığının mirasını küçümsemek olarak görmedi; yaşamı boyunca Hristiyanların birliği için çalıştı. Ortodoks gelenekte aldığı ilk iman eğitimi ile Roma’da tanıdığı Katolik yaşam, onun Doğu ile Batı arasında bağ kuran hizmetinde buluştu.

Rahip olmayı arzulasa da önce laik olarak hizmet etti. Papa X. Pius’un öğüdünü izleyerek, ihtiyaç içindeki insanlara yardım etmeye yöneldi. Bükreş’e Aziz Vincent de Paul’ün Merhamet Kızlarını getirdi ve onlarla yoksulların ücretsiz bakım görebileceği bir sağlık merkezi oluşturdu. 1907’de köylü ayaklanmasının mağdurları için ambulans hizmeti düzenledi. 1913’te Zimnicea’da kolera hastalarına baktı; Birinci Dünya Savaşı yıllarında yaralılara ve başka felaketlerin mağdurlarına da yardım etti.

Bu hizmetin arkasında yoğun bir dua yaşamı vardı. Ghika için başkasının ihtiyacı, Allah’ın kendisini somut bir göreve çağırdığı bir karşılaşmaydı. Yoksulun ve hastanın yanında bulunmak, Mesih’e bağlılığının günlük yaşamdaki ifadesi oldu. Diplomatik ve kültürel çevrelerdeki ilişkileriyle ihtiyaç sahiplerine yakınlığını birbirinden ayırmadı; sahip olduğu imkânları hizmet için kullandı.

7 Ekim 1923’te, elli yaşına yaklaşırken Paris’te Kardinal Louis-Ernest Dubois tarafından rahip olarak takdis edildi. Papa XI. Pius’tan hem Latin hem de Bizans ayin geleneğinde kutlama yapma izni aldı. Bir diecez rahibi olarak hizmet ederken Fransisken Üçüncü Cemaatine de bağlıydı. Ruhsal yaşamı başka geleneklerden de besleniyordu; ilahiyatçı Wilhelm Dancă’nın araştırması, özellikle Dominiken öğretmenlerinin dua anlayışı üzerindeki etkisini vurgular.

Fransa’da mültecilere ve Paris’in kenar mahallelerindeki yoksullara hizmet etti. Villejuif’te toplumun kıyısında kalan insanlarla yakınlık kurdu. 1924’te, İncil yazarı Aziz Yuhanna’dan esinlenen bir havarisel yaşam topluluğu başlattı; Auberive’de gelişen bu girişimde dua ile hizmeti birleştirmek istedi. Uluslararası Efkaristiya Kongrelerinin hazırlanmasına katıldı ve farklı ülkelere yaptığı yolculuklarda imanını ve merhamet hizmetini paylaştı.

1939’da Romanya’ya döndü ve savaş başlayınca orada kaldı. Yoksullara, hastalara ve Polonya’dan gelen sığınmacılara yardım etti. Komünist baskı döneminde ülkeyi terk etme imkânı bulunduğu hâlde, hizmet ettiği insanları bırakmamayı seçti. Bizans geleneğindeki Katolik Kilisesi’nin yasaklandığı ve Latin geleneğindeki Kilise’nin de baskı altında tutulduğu ortamda, yerel Kilise’nin Roma ile birliğini korumaya çalıştı.

18 Kasım 1952’de tutuklandı. Ağır sorgulamalara ve kötü muameleye uğradı; Vatikan adına casusluk suçlamasıyla yargılanarak üç yıl hapse mahkûm edildi. Bükreş yakınındaki Jilava hapishanesine gönderildi. Yaşı ve giderek bozulan sağlığına rağmen, mahkûm arkadaşlarına manevi destek vermeyi sürdürdü. Onların korkularını dinledi; dua, konuşma ve merhametle yanlarında bulundu.

İşkence ve insanlık dışı koşulların tükettiği Vladimir Ghika, 16 Mayıs 1954’te Jilava hapishanesinin revirinde öldü. Seksen yaşındaydı. Yaşamını yoksullara ve hastalara hizmet ederek geçiren rahibin son hizmet yeri, kendisi gibi acı çeken mahkûmların yanı oldu. Mesih’e ve Kilise’ye bağlılığı, baskı altında da vazgeçmediği bu kardeşlikte görünür kaldı.

Papa Francesco, 27 Mart 2013’te onun iman şehitliğini tanıdı. 31 Ağustos 2013’te Bükreş’te, Papa’nın temsilcisi Kardinal Angelo Amato’nun başkanlık ettiği kutlamada mutlu ilan edildi. Anma günü 16 Mayıs’tır. İstanbul’da doğmuş olması, onu bugünkü Türkiye topraklarında doğan iman tanıklarıyla da buluşturur. Yaşamı, ayrıcalıklı bir aileden gelen bir insanın imkânlarını Mesih’in sevgisiyle başkalarına hizmet etmek için nasıl kullanabildiğini gösterir.

Kaynak: Resmî Kilise kaynağı · Bükreş Katolik Başepiskoposluğu — yaşamöyküsü · Rahipliği ve merhamet hizmeti · Wilhelm Dancă — dua yaşamı ve Fransisken Üçüncü Cemaati · Vladimir-Ghika Kardeşliği — yaşamı